10 jaar kankerervaring

Deze mail ontving ik enige tijd geleden.

”Beste Arno,
Wat een prachtig verhaal in de Leeuwarder Courant. Ik werd vooral gegrepen door jouw ervaring eerst iets naars mee te maken en dat dat maakt dat je daardoor andere keuzes in het leven maak die je anders niet gemaakt zou hebben. 10 jaar geleden kreeg ik kanker, 4 jaar geleden kreeg ik er een 2e bij. Beide zullen nooit meer over gaan. Het gekke is, van beide heb ik geen of nauwelijks lichamelijke hinder. De ziekte beleef je in je hoofd. Haast net als een burn out. Het gevoel verlamd te zijn. Ik hoef het jou niet uit te leggen….En om die “burn out” leefbaar te maken heb ik veel ondernomen en heeft me dit ook veel opgeleverd. Ik heb heel veel keuzes gemaakt die ik anders niet gemaakt zou hebben. Op heel veel terreinen het ik het lot in eigen hand genomen. Ik durf wel te zeggen dat ik erg gelukkig ben, ondanks….Ik vind je concept prachtig. Gesprekken ik de auto. Een ketting waarbij iedere schakel door de voorgaande wordt aangedragen. Mocht de bouw van je ketting ooit haperen, ik heb een mooi verhaal voor je. Dat beloof ik je! Ik wens je veel succes met je boeiende gesprekken en geniet van je mooie auto. Hartelijke groet, Arend”

Afgelopen maandagochtend pikte ik hem op in Drenthe. Een man van midden vijftig die aangaf ”zin te hebben in deze ochtend”. We vertrokken, het was prima weer en we gleden door het mooie Drentse landschap.

Arend vertelde een indrukwekkend verhaal. Hij had zijn leven op orde, een lieve vrouw met twee mooie kinderen. Een fijne baan als huisarts in een grote maatschap. Altijd was zijn leven zonder grote zorgen geweest. Tot ruim tien jaar geleden een vorm van kanker geconstateerd werd. Per toeval werd het geconstateerd. Zijn zorgeloze leven was in één klap voorbij. Ineens was hij kankerpatiënt!

Na onderzoeken, slechte communicatie vanuit behandelaars, frustratie hierover en uiteindelijk behandelingen bleek de kanker onder controle. Maar het zou nooit meer verdwijnen. Na enkele jaren was Arend gewend aan de nieuwe situatie, de sluimerende ziekte, de halfjaarlijkse controles, de bijbehorende spanning en de noodzakelijke aanpassingen in werk en privé leefstijl.  Maar zijn leven ging verder.

Totdat een viertal jaren geleden, wederom bij toeval, een andere vorm van kanker werd geconstateerd. En ditmaal een vorm die vele malen ernstiger was. ‘‘Nou Arno, dan staat je leven potverdomme echt op zijn kop!” De paniek was deze keer veel groter en de impact op zijn gehele leven zou je desastreus kunnen noemen. Dit had grote impact op zijn mentale staat en Arend was gedurende enige tijd richtingloos, raakte onzeker en depressief. Zijn huwelijk hield geen stand en zijn collega’s ”negeerden” hem uit de maatschap. Kortom, zijn privé leven en zijn professionele leven vielen weg.

Opvallend was zijn liefdevolle toon richting zijn persoonlijke relaties en zijn verbitterde toon richting zijn professionele relaties. Hij had veel begrip voor de verandering bij zijn vrouw en bij hemzelf in de relatie, was ziedend richting zijn collega’s. Met enkelen van hen had hij tientallen jaren geleden de maatschap opgericht. En was als een paria behandeld.

Na tien jaar kankerervaring weet ik wel wat de impact is op mijzelf, anderen en mijn prioriteiten. Hierdoor maak ik andere bewuste keuzes. Ik kijk anders naar het leven en mijn eigen rol daarin. Ik leef met een zwaard van Damocles boven mijn hoofd maar ben hartstikke gelukkig!

Arend vertelde me dat hij een andere baan heeft gevonden, een nieuwe spannende relatie en geniet van iedere dag. Hij leeft met een andere horizon, een nieuwe sociale  en professionele omgeving. Bovendien maakt hij andere en veel meer bewuste keuzes. Kortom, een totaal nieuw leven. Fantastisch om te zien dat zelfs wanneer alle pijlers (gezondheid, relatie en werk) onder iemands bestaan wegvallen hij toch in staat is om het leven opnieuw richting te geven, oprecht gelukkig te zijn en ervan te genieten. Arend durft door deze crisis nog dichter bij de waarden te blijven die voor hem belangrijk zijn dan voorheen, en heeft ondanks allerlei negatieve externe invloeden het heft in eigen handen genomen. Wat kunnen mensen toch ongelooflijk krachtig, creatief en flexibel zijn!

Ik ben trots dat mijn aandacht en aanpak wederom zo’n prachtig Bloeigesprek heeft opgeleverd. Ik geloof dat ik nog maar even doorga met mijn Bloeigesprekken!

Uit burn-out

In oktober vorig jaar ontmoette ik Herman. Sinds enkele maanden zat hij thuis met burn-out verschijnselen. Via een oud collega was hij bij me terechtgekomen voor een Bloeigesprek en zat er totaal doorheen.

Ik begon te rijden en over mijn eigen burn-out te vertellen. De periode van het niet herkennen, huilend in bed, energieloos, geen zin, angstig. Verlies van zelfvertrouwen, van zelfbeeld en geen enkele koers meer durven varen. Verlamd, ziek en geen enkele uitweg zien. Totdat mijn coach Jeroen in beeld kwam.

Herman ademde heel oppervlakkig, knikte instemmend en mompelde dat hij zichzelf hoorde praten. Zijn ogen waren continu vochtig, hij was ongelooflijk kwetsbaar. Toen begon hij te huilen en vertelde hoe herkenbaar mijn verhaal voor hem was, hoe eenzaam hij zich voelde, waardeloos en krachteloos. ‘‘Ik weet het echt niet meer” zei hij, ”maar jouw verhaal klinkt alsof het mijn eigen woorden zijn”.

”Okee Herman, ik ga je helpen”, zei ik. Enige maanden geleden was ik gestart met mijn coachingsopleiding(en). Hiervoor heb ik proefkonijnen (coachees) nodig. Hij werd mijn eerste. Vanaf november ontmoetten we elkaar twee keer per maand en vandaag had ik het afsluitende gesprek met hem.

Tijdens de sessies wisselde provocatief en co-active coachen elkaar af. Deze verschillende stijlen brachten andere energie en dynamiek. De provocatieve aanpak maakte dat Herman enorm kon lachen om zijn situatie waardoor er heel veel relatievering ontstond. De co-active stijl bracht hem meer in contact en bewust van zijn gevoel en lichaam. Wat ik bijzonder vond was dat Herman iedere keer als ik hem zag iets rechter op leek te lopen, zijn zelfvertrouwen groeide.

Van ”ik weet het echt niet meer” naar ”het gaat eigenlijk wel goed”. Herman kreeg weer koers, durfde weer te kiezen en kreeg meer energie. Vandaag ging het ”heel goed” met hem en keken we terug op de afgelopen tijd. Hij vertelde dat hij een nieuwe professionele richting kiest, maakt weer plannen en durft weer te bewegen. Hij is milder naar zichzelf en kan weer oprecht genieten van zijn kinderen, relatie en werk.

”Wat me enorm hielp was jouw eigen ervaring, humor en speelsheid tijdens de sessies. De verandering zat in mijzelf, ik durf weer te leven, laat de consequenties me niet te veel te belemmeren en merk dat ik daardoor sterker ben waardoor ik voor mijzelf durf te kiezen.”

We namen afscheid met een knuffel. Ik was trots op Herman én op mijzelf. Wat ongelooflijk gaaf als je directe impact hebt op het leven van iemand en zo kan helpen uit een burn-out te komen.

Herman keerde terug naar Amsterdam, ik keek uit over het water en dacht ik terug aan mijn eigen burn-out, de onschatbare waarde van mijn coach Jeroen en wat het mij gebracht heeft…..

Ik geloof dat ik nog maar even doorga met mijn Bloeigesprekken!

 

 

 

 

 

 

Ik geloof dat ik nog maar even doorga met mijn Bloeigesprekken.

Een nieuw leven

Deze keer reed ik een beetje gespannen naar Leeuwarden. Sjors had contact gezocht, wilde graag een keertje meerijden en mij ‘iets’ laten zien. Bij het maken van de afspraak appte hij dat hij altijd wel kon, hij werkte altijd in de avond. Bovendien bood hij aan een kampvuur te maken….Iets in mij was onrustig en ik kon het niet plaatsen.

Dus ik pikte hem in de ochtend op. Sjors stapte in. Een open man, vlotte babbel maar met een heel ander uiterlijk en referentiekader dan ik. Dat was direct duidelijk. ‘Ik zit even te genieten van deze prachtige kar’ zei hij direct nadat hij was ingestapt. We vertrokken richting een kleine plaats in Friesland, daar wilde hij me iets laten zien.

‘Ik zal het maar direct zeggen, maar ik heb drie jaar in de bak gezeten!’ Ook goedemorgen, dacht ik. En waar gaat dit naartoe? Iets laten zien? Ik was direct nieuwsgierig, geprikkeld en ook alert. Kon ik hem vertrouwen? Ik wist het niet maar wilde het wel. Dus zoals afgesproken vervolgden we de weg.

Hij had het artikel in de Leeuwarder Courant gelezen en was getriggerd door mijn verhaal. Hij vertelde gemakkelijk, over zijn leven voordat hij in detentie kwam, hoe het leven in de gevangenis was, welke mores en codes er zijn en hoe hij bezig was om zijn leven opnieuw vorm te geven. ‘Dat hebben jij en ik gemeen’, zei hij. We hadden beide een crisis gehad en maakte radicaal andere keuzes. Sjors was een slimme en analytische knaap. En ik leerde veel over een wereld die mijlenver weg is voor mij.

Sjors was heel erg eerlijk en open. ‘Ik kon goed stelen en goed babbelen’. Hij vertelde ook dat hij nooit had geleerd welke normen en waarden de meeste gezinnen hanteren. Zijn achtergrond had zijn werkelijkheid bepaald. ‘Vechten, stelen, liegen.’ Dat was voor hem heel gewoon. ‘Tot op een moment dat ik met andere mensen in contact kwam. Daar werd niet eens gevochten. Die waren lief en eerlijk tegen elkaar.’  Toen kwam het inzicht.

We kwamen bij een oude leegstaande fabriek. Hij scharrelde de sleutel ergens vandaan en deed de deur open. Dit moment vond ik toch weer spannend. We gingen naar binnen en vol trots liet hij me het oude woonhuis zien, muf, oude meubels, kleden. Hij bewoog zich makkelijk door het pand, trappetjes, gangetjes en vele verdiepingen. Tenslotte kwamen we in de fabriek, grote ruimtes, ingestorte daken, overblijfselen van een ooit goedlopende fabriek. Bizar!

‘Kom, we maken een vuurtje.’ Sjors was overal en nergens om papier en hout te verzamelen en maakte het vuur aan. Ik stak een sigaar op en hij een sigaret. Ik vroeg hem naar vriendschap, ambitie, relaties, systemen en rolmodellen. Bij het kampvuur en in de zon voerden we een prachtig gesprek. Deze man dacht goed over zijn leven na en had in deze fabriek een nieuwe start gemaakt. Daarom wilde hij het me laten zien. ‘Als ik hier aankom heb ik altijd een glimlach’ Met de eigenaar had hij afspraken gemaakt om te ruimen, spul te verkopen en op deze verlaten plek te kunnen rommelen. Daarnaast werkte hij in een kroeg. Hij had een kleine huurwoning in de stad en was bezig zijn sociale omgeving los te laten en een nieuwe te creëren.

Ik bemerkte zijn trots en terugkerend zelfvertrouwen. Ik voelde hoe warm en eerlijk hij sprak over vriendschappen en relaties. En ik was gefascineerd door zijn transformatie en de kracht die hij had om niet meer terug te keren naar het criminele circuit. Deze man deed zo ongelooflijk zijn best om die tweede kans te pakken. Sjors is een goed mens alleen opgegroeid in een moeizame situatie. Hij kopieerde naar voorbeeld, deed verkeerde dingen, kwam in de gevangenis, kreeg een andere realiteit te zien en maakte daarna zijn eigen bewuste keuzes. Mooi.

Mijn initiële gespannenheid was niet voor niets, maar het was een avontuurlijke en bijzondere ontmoeting waarbij mijn vertrouwen in mensen wederom werd gestaafd.

Ik geloof dat ik nog maar even doorga met mijn Bloeigesprekken!

 

Vader en zoon

Vaders en zonen hebben vaak een bijzondere relatie. Over en weer is er trots, samen mannen dingen doen en verwachtingen. Daarnaast is het veelal lastig om de echte gesprekken te voeren, diepe verbinding te maken en kwetsbaar te kunnen zijn. Echter, die behoefte is er wel.

Mijn vader heette Ton en met hem had ik een goede band. In mijn late tienerjaren gingen we jaarlijks een paar dagen samen zeilen. De eerste dag koetjes en kalfjes, en daarna verdieping en verbinding. En iedere keer gebeurden er bijzondere dingen. Dit leidde tot aanvaringen (met andere boten en steigers), gekneusde ribben, mooie avonden in de kroeg en heldhaftige verhalen bij thuiskomst. Maar vooral leidde het tot verbinding en begrip van elkaar. Magnifiek!

We hadden mooie gesprekken al uitkijkend over de Friese meren. We deelden elkaars privé leven, onze successen alsook de pijnpunten. Soms liet hij duidelijk blijken trots te zijn en andere keren kreeg ik een en vaderlijk advies mee. Maar altijd ik voelde zijn vertrouwen.

Met regelmaat heb ik mannen in de auto die het bedrijf van hun vader of ouders overnemen. Of waarbij er verwachtingen rond overname leven. Dit leidt bijna altijd tot moeizame relaties. Zo had ik de gedoodverfde opvolger, degene die de overname misliep en iemand bij wie de overname een gezamenlijke beslissing leek.

In alle drie gevallen liep de situatie uit op een onderkoelde relatie waarbij de vader-zoon liefde het aflegde tegen de onderlinge (niet duidelijk uitgesproken) verwachtingen. Zonder uitzondering zorgde dit voor veel verdriet, boosheid en zelfs het verbreken van de verbinding. En ook in deze gevallen zorgde het masculiene gedrag van beide kanten tot een soort gevecht, een gevecht tussen een vader en een zoon. De vaders (vaak al opa’s) en de zoons (vaak al vaders) lieten elkaar niet meer toe en ook de opa-kleinkind relatie werd hierdoor beladen.

Wanneer ik de mannen vroeg hoe ze het zouden vinden als hun vader nu zou komen te overlijden gaven ze unaniem aan dat ze nog een goed gesprek met pa willen, om het uit te praten of in ieder geval te laten weten dat ze van hun ouwe heer houden. Dus aan alle zoons die dit nog niet hebben gedaan wil ik graag meegeven: DOE DAT!

Alle vaders en zoons gun ik de open armen van elkaar. En het zou helpen als de vaders hun kwetsbaarheden durven tonen, dit schept verbinding, vertrouwen en geeft de zoons het besef dat krachtig zijn niet perse sterk of stoer is. Ook kwetsbaar is krachtig. En aan alle vaders zou ik willen meegeven: WEES MEER MENS EN MINDER VADER NAAR JE ZOON!

Mijn eigen vader is helaas jong gestorven, maar mede door onze zeiltochten heb ik prachtige herinneringen, verhalen en mijn sterke pa ook als een krachtig en kwetsbaar mens leren kennen. Ondertussen heb zelf ik 3 zoons en doe mijn uiterste best om een echt en authentiek mens en goede vader te zijn…..

Ik geloof dat ik nog maar even doorga met mijn Bloeigesprekken.

 

 

 

Spijt

Het was een waanzinnig mooie ochtend in Friesland. Koeien in een mistig weiland, de zon die opkomt en prachtige zwermen rotganzen in de lucht. Klassieke muziek uit de boxen. Benieuwd wie er instapt vandaag.

Hij heette Bert en woonde op een prachtige plek aan het water. Een mooie woonboerderij, grote auto en een vlot voorkomen. Bij de instap klapte hij in zijn handen en riep: ‘zo, we kunnen!’ We reden het erf af, tussen de weilanden ik begon mijn kwetsbare verhaal te vertellen. Nadat ik klaar was zei hij enigszins beduusd: ‘Dat is een mooi verhaal Arno’

Ik vroeg hem naar het zijne en hij vertelde honderduit over zijn succesvolle bedrijf, internationale partners en goede vooruitzichten. Ik luisterde bewonderend naar zijn stoere verhaal en vroeg hem vervolgens naar zijn kwetsbare verhaal. ‘Daar praat ik liever niet over‘ zei hij geëmotioneerd. ‘Maar ik wel’, zei ik. ‘Kom op’ Toen ontvouwde zich een verdrietig verhaal.

Hij groeide op in Noord Holland, op een boerderij waar zijn ouders een paardenfokkerij hadden. Prachtige beesten die voor de topsport werden gefokt en nationaal en internationaal werden verkocht. Ook werden de paarden daar getraind. Samen met zijn zusje en broertje beleefde hij er een heerlijke jeugd. ‘Mijn vader was altijd aan het werk, mijn moeder ook druk, maar de paarden waren mijn vrienden. Als er weer een paard werd verkocht was ik verdrietig maar ook trots. Ik kende alle paarden en volgde ze als ze wedstrijden deden, man wat was ik trots op ze. We gingen nooit op vakantie, maar dat wilde ik ook helemaal niet, ik wilde bij de paarden zijn!’ De liefde straalde van zijn gezicht.

Bert ging studeren en na zijn studie kreeg hij een goede baan, uiteindelijk stichtte hij zijn bedrijf en werd daarmee succesvol. ‘Waarom heb je de zaak niet overgenomen?’ vroeg ik. Zijn jongere zusje kon niet zo goed leren en ging in de zaak werken, jaren later werd Bert opeens geconfronteerd met het feit dat de zaak aan zijn zusje zou worden overgedragen. ‘Zonder mij echt te betrekken, ik was ziedend! Maar ik wilde er niks meer mee te maken hebben, ze konden het krijgen.’ Koppig als Bert was tekende hij bij de notaris, gaf geen krimp en zei geen woord.

De relatie met zijn ouderlijk huis bekoelde, zowel met ouders als met broer en zus. Mijn kinderen wilde ik opa en oma niet ontzeggen, en mijn ouders hun kleinkinderen niet, maar ik ben nooit meer op de fokkerij geweest. Nu straalde de pijn van zijn gezicht. ‘Kortgeleden is mijn pa plotseling gestorven en we hebben het er nooit over gehad…..’

Familieruzies komen vaak voor. Bijna altijd gaat het over (onuitgesproken) verwachtingen,  voorzichtigheid en dit gecombineerd met een niet zelf gekozen onderlinge band. Iedereen voelt wat er speelt maar durft niet te uiten uit angst iemand te kwetsen en de band geweld aan te doen. Het gesprek wordt niet gevoerd.

Bert kan nooit meer tegen zijn vader zeggen hoeveel pijn hij voelde. Hij weet dat zijn vader dit ook zag en voelde dat dit tussen hen in stond. ‘Goddomme Arno, ik heb zo veel spijt dat ik het niet met hem heb uitgepraat. Het ging mij echt niet om de zaak en ik begrijp dat het een prima keuze was. Maar de manier waarop…..’

Ik geloof dat ik nog maar even doorga met mijn Bloeigesprekken!

 

P.S. Voor kwetsbare krachtige mannen die zich wél laten kennen organiseer ik binnenkort een mannenavond.

De rijdende biechtstoel

Vorige week had ik een mooie sessie bij Engbert Breuker in Den Andel. Tijdens het gesprek zei ik ineens ”ik ben soms een soort rijdende biechtstoel”, ik doelde op het feit dat mensen me zoveel toevertrouwen.

Op regelmatige basis gebeurt het me dat mensen mij hun diepste zielenroerselen vertellen, geheimen en verborgen verlangens. In het begin schrok enigszins ik van dit soort ontboezemingen, maar nu ik terugdenk aan die gesprekken en de verbinding die we hadden is het eigenlijk prachtig dat mensen het met me durven delen.

Het leert me een aantal dingen: mensen vertrouwen me, als je zelf kwetsbaarheid laat zien komt het ook terug, de setting met de Jaguar werkt om mensen in een bepaalde stand te krijgen en passagiers ervaren het als een plek waar ze totaal open en eerlijk durven zijn.

En ook merk ik dat mensen enorm gebukt kunnen gaan onder deze gedachten en geheimen. Je ziet mensen letterlijk opgelucht uitstappen, ze hebben iets durven delen, alleen maar een hinderlijke gedachte, feitelijk is er niets veranderd maar toch zijn ze een paar kilo lichter. Dat vind ik miraculeus om te zien.

Het sterkt mij in mijn huidige koers waar ik me aan het verrijken ben met een tweetal coachingsopleidingen. Als coach zorg je ervoor dat mensen het leven gaan leiden wat ze het liefste willen en wat aansluit bij hun waarden. Vaak zie je dat mensen dat onvoldoende doen, en die verlangens of gedachten onderdrukken omdat het niet kan, of niet mag volgens de norm of bijvoorbeeld de buitenwereld. Terwijl hun eigen waarden hiermee geweld wordt aangedaan.

Hiermee wil ik niet suggereren dat het makkelijk is om deze verandering te maken en soms maken de omstandigheden het feitelijk onmogelijk. Sterker nog, het leven leiden op basis van intrinsieke persoonlijke waarden is vaak een radicale stap. We hebben geleerd om ons hoofd te volgen en niet ons hart. Mijn ervaring tot nu is dat mensen het meestal niet aandurven omdat ze de consequenties te moeilijk vinden of in hun comfortzone blijven. Toch komt hier veel onvrede vandaan en doen we niet wat we het allerliefste willen. Wel zou ik iedereen aansporen om eens goed na te gaan welke persoonlijke waarden van belang zijn en op welke manier deze worden geleefd, vaak zul je ontdekken dat de meeste stress ontstaat waar de eigen waarden niet worden gehonoreerd. En vraag je af of dat het dan wel waard is.

De mooiste herinneringen zijn vaak diegenen die eruit spatten, die buiten de comfortzone plaatsvonden en die maar net goed afliepen. Of juist ervaringen die totaal verkeerd gingen maar voor een prachtig verhaal zorgden. Dus het comfortabele leven is soms aan de vlakke kant terwijl het dynamische spannende leven veel prikkelender is (en soms ook pijnlijker).

Hoe zou het zijn als iedereen het leven zou leiden wat hij het liefste zou willen?

Ik geloof dat ik nog maar even doorga met mijn Bloeigesprekken.

rijdende biechtstoel
De rijdende biechtstoel bestaat blijkbaar al enige tijd 😉

 

Voor Theo – De Goldberg variaties

Ik pikte haar op in een bosrijk gebied in Friesland. Ik had geen enkel beeld bij deze dame en het zou een gesprek worden zonder enige verwachting. Jellie bleek eind vijftig, kinderloos en kunstzinnig.

Het was een heldere en ijskoude ochtend. Veel weidevogels en ganzen, koude blauwe lucht en weinig wind. We reden door Gaasterland, voor mij het mooiste stuk Friesland, glooiend, bosrijk, direct aan het IJsselmeer en daarmee heel weids. Jellie vertelde over haar herkomst, familie en huidige situatie. Wat ik mooi vond was dat ze eigen muziek had meegenomen, dat was voor het eerst dat iemand dat deed. Ik was direct benieuwd naar de reden maar vroeg er niet naar. Ze deed de CD in de speler en prachtige pianomuziek vulde de Jaguar. Het bleek Glenn Gould, de Goldberg variaties, deze muziek deed haar denken aan haar man Theo. Hij overleed twee jaar geleden.

Theo en Jellie hadden een mooi leven samen, beiden gericht op cultuur, films kijken, theater en naar muziekvoorstellingen. Jellie schilderde, Theo musiceerde en ze genoten enorm van de rust in Gaasterland. Iedere maand trokken ze er een weekend op uit en bezochten ze Amsterdam, Groningen, Utrecht om hun cultuurhonger te stillen.

Plots werd Theo ziek, er werd slokdarmkanker geconstateerd en dat bleek niet behandelbaar. De schok was enorm, maar de dankbaarheid overheerste. De dankbaarheid voor het mooie leven samen en de prachtige momenten die er waren. Ik vond de houding bijzonder, zowel omdat het oprecht was en ook omdat Theo nog maar net zestig was en het kon accepteren. De tijd die overbleef werd besteed aan samen culturele evenementen bezoeken, samen muziek luisteren en met vrienden eten en van mooie wijn genieten. Bovendien werd samen met Jellie en enkele vrienden besproken hoe Theo zijn laatste tijd wilde doorbrengen. Het plan was overzichtelijk, zoveel mogelijk genieten, waardevolle dingen doen en afscheid nemen van vrienden. Uiteindelijk zou de huisarts worden gevraagd om de laatste fase zoveel mogelijk te verlichten middels medicijnen en te zorgen voor een waardig sterven thuis. Dit was besproken en Theo voelde zich er helemaal gerust bij.

Ze hadden het helemaal geregeld en ondanks de vreselijke ziekte hadden ze vertrouwen in een mooi en warm levenseinde. Op het allerlaatste moment werd de pijn te heftig en de huisarts geroepen. Theo zou naar een mooi maar te vroeg sterven worden begeleid, de huisarts zou om drie uur komen. Theo lag in een duistere kamer, met de Goldberg variaties op de achtergrond en een geopende fles favoriete rode wijn. Een intieme setting.

Om drie uur was hij er niet, Jellie werd onrustig. Om half vier belde ze hem, hij was onderweg en pas om kwart voor vier arriveerde hij. Jellie had het niet meer. Maar goed, de huisarts was er en zou Theo in deze setting verlossen. Toen hij binnenkwam bleek het veel te donker om de benodigde handelingen te doen dus hij verzocht om een sterke lamp. Jellie moest een lamp uit een andere kamer halen, een stekkerdoos gezocht en snoeren over het bed. De gecreëerde intieme setting veranderde in een soort werkplaats. Geïrriteerd en gehaast deed de huisarts de handelingen en voor dat Jellie het doorhad was Theo er niet meer. De voor hun zo belangrijke, warme en waardige manier die zo goed was voorbereid werd verstoord en zorgde voor een traumatische ervaring bij Jellie.

Arno, we hadden het zo goed voorbereid en gek genoeg hadden we er zelfs een beetje zin in, ons afscheid….maar door deze omstandigheden werd het zo onbeschrijflijk afstandelijk en mechanisch. Het heeft lang geduurd voordat ik het beeld van Theo in bed, de lamp, het zoeken naar een verlengsnoer en de gehaaste dokter heb kunnen loslaten.

We reden door het prachtige landschap, de Goldberg variaties op de achtergrond in combinatie met dit zeer ingrijpende verhaal. Dit intieme verhaal van Jellie vond ik indrukwekkend mooi en tegelijkertijd vreselijk. Ik nam afscheid van Jellie met een knuffel en een glimlach. Wat een heftige laatste fase en wat een prachtige manier om een verhaal te begeleiden door de prachtige muziek mee te nemen in de auto.

Ik geloof dat ik nog maar even doorga met mijn Bloeigesprekken.